Yörünge Tipleri – Sun Synchronous Orbit

Bu yazımızda solar panelleri sürekli güneş ışığı görmesi gereken uyduların kullandığı bir yörüngeden kısaca bahsedeceğim.

Özel durumlar hariç uyduların büyük çoğunluğu enerjilerini solar panelleri ile güneşten alıyor. Bu yüzden yörüngedeki bir uydunun çok fazla dünyanın karanlık yüzeyinde kalmaması ve olabildiğince çok güneşi görmesi gerekiyor.

Fakat bazı uydular var ki kesintisiz güneşi görmesi gerekiyor. Bu uydular da genelde araştırma uyduları oluyor. Güneşi inceleyen uydular, ya da dünyayı inceleyip çalıştırdıkları cihazlar ve sensörler çok fazla enerji tüketen uydular hep güneşi gören bir yörüngede olmak durumundalar. (Elbette bu yörüngede olan casus uydular da var :))

Mantıken bir uydunun yörüngesi ne kadar ekvatoral ise yani eğikliği (inclination) sıfıra yakın ise sürekli güneş görme olasılığı/süresi o kadar düşüktür. Bunun için en iyi yörünge kutupsal, yani eğikliğin 90 dereceye yakın olmasıdır. Fakat sıradan bir polar yörünge bile bir uydunun sürekli güneş ışığı görmesini garanti etmez.

İşte bunun için daha önce paylaştığımız J2 Etkisi‘ni kullanılır. J2 sayesinde belli bir irtifada (600km – 1.000 km) ve 95-105 derece arasındaki bir eğiklikte (inclination) uydular sürekli güneş görür bir yörüngede kalabiliyor.

Bu tip bir yörüngeye de “Sun-synchronous orbit” deniyor.

J2 Etkisi başlıklı yazımızdan hatırlayacağınız üzere J2 sapmasının RAAN (Right Ascension of the Ascending Node) üzerinde büyük bir etkisi oluyordu, özellikle de uydu dünyaya yakın ise.

İşte bu sapma sayesinde yakıt harcanmadan uydunun yörüngesi sürekli güneş görecek şekilde kayıyor.

Örnek olması açısından yukarıda 2006 yılında güneşi incelemek için yollanan  HINODE isimli araştırma uygulamasının bazı yörünge elemanlarını paylaştım. Genelde Sun-synchronous orbit’teki uyduların eğikliği 98 derece oluyor.

Aşağıda da yine aynı uyduya ait yörünge izdüşümünü (ground tracks) paylaştım. Dikkat ettiyseniz güneşin dünya üzerindeki karanlık ve aydınlık bölgelerinin tam sınırına paralel bir izdüşüm çizgileri oluşturuyor.

Aşağıdaki videoda da Sun-synchronous orbit’i çok güzel gösteren hızlandırılmış bir animasyon yer alıyor.

Bir sonraki yazıda yine J2 sapmasından etkilenen başka bir yörünge tipinden bahsedeceğim.

Kaynaklar:

https://uzayteknesi.com/2019/11/17/j2-etkisi/

https://en.wikipedia.org/wiki/Sun-synchronous_orbit

https://www.youtube.com/watch?v=BvjlBpP4zU8&t=255s

“Yörünge Tipleri – Sun Synchronous Orbit” için 3 yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s